3/2026

W numerze

Co ciekawego znajdziecie na łamach marcowej „Braci”? Swoją niebezpieczną przygodę z atakiem odyńca obszernie relacjonuje mec. Witold Daniłowicz, o niecodziennym przypadku pozyskania łani hermafrodyty w KŁ „Żuraw” w Koszalinie donosi Dominika Proborszcz, spotkanie z kozą z parostkami opisuje natomiast Ryszard Adamus.

Czy ciągnące się od pandemii finansowe tarapaty kilku szczecińskich kół łowieckich mają związek z nadużyciami w procesie likwidacji szkód? Sprawę naświetla Franciszek Jamniuk, członek Naczelnej Rady Łowieckiej. Zachęcamy do lektury!

Cena:

18,00  brutto

Spis treści
Kronikarz dawnego świata 6

Wspomnienia hr. Zygmunta Platera są ważnym świadectwem czasów, w których las i łowiectwo stanowiły integralną część codziennego życia ziemiaństwa przełomu XIX i XX w. O pracy nad spuścizną hrabiego, o rodzinnych archiwach oraz o pułapkach ahistorycznych ocen dawnych opisów przyrody i polowań opowiada historyk dr hab. prof. KUL Tomasz Panfil.

Co jest fascynującego w pasożytach? Rozmowa z Joanną N. Izdebską 10
Myśliwski świat 12

Jaki status prawny ma słonka? Miłosz Kościelniak-Marszał

Rejestracja na Kampus Młodych Myśliwych 2026 już trwa!

Humanizacja zwierząt – dehumanizacja ludzi Marcin Piróg

Polowanie integracyjne sympatyków Jakele

Polowanie na (białe) kruki Sławomir Galicki

InGoP na YouTubie, czyli dlaczego zajmujemy się zagadnieniami pozornie niezwiązanymi z łowiectwem Piotr Jelonkiewicz

Sieć ostatnią Trzej Królowie rozpinają po dąbrowie – niezwykłe łowy między Nidą a Pilicą Miłosz Kościelniak-Marszał

O śladach patrona w okręgu radomskim słów kilka Hubert Ogar

Trzy wigilijne polowania i myśliwska paczka Jerzy F. Doniec

Na ratunek koźlętom – dołącz do nas! Michał Komendera

Kobiety, dziczyzna i wspólna pasja gotowania Katarzyna Dudek

Niecodzienne pozyskanie hermafrodyty Dominika Proborszcz

On czy ona? 28

Jest sierpień 2025 r., słońce wysoko, a ja wracam ze spotkania z jeleniami. Byki się stawiły i było trochę emocji, ale przecież jeszcze coś może się zdarzyć. Akurat kończy się kukurydza, a za nią rżysko po rzepaku. Dostrzegam sarnę, która – o dziwo – ma jeszcze parostki w scypule… Jak wyjaśnić ten fenomen?

Wyłudzenia odszkodowań w okręgu szczecińskim? 30

W okręgu szczecińskim toczy się szereg postępowań dotyczących nieprawidłowości w procesie likwidacji szkód łowieckich. Niewykluczone, że stoi za tym zorganizowana grupa, która wyspecjalizowała się w zawyżaniu odszkodowań na szkodę kół łowieckich. O sprawie rozmawiamy z Franciszkiem Jamniukiem, członkiem Naczelnej Rady Łowieckiej.

Przygoda z szarżującym odyńcem 34

Grudniowe polowanie w Sieniawie miało przebiegać według sprawdzonego, dobrze znanego schematu: odprawa, mioty, wieczorna biesiada. Tym razem jednak los napisał własny scenariusz i spokojne łowy nagle zamieniły się w groźne spotkanie z rozpędzonym odyńcem.

Dobry sezon w trudnych czasach 38

Sezon 2025/2026 zapisze się w mojej pamięci jako dobry, choć upływający pod stałą presją rosnących oczekiwań i napięć społecznych.

KSeF w kołach łowieckich 42

W tym roku 1 kwietnia zarządom kół łowieckich może nie być do śmiechu, jak to zazwyczaj bywało w innych latach, kiedy z różnych stron sypały się primaaprilisowe żarty. Tym razem jednak ten dzień zdominuje to, że zapowiadana od dawna konieczność wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) stanie się faktem. W przypadku nieskorzystania ze zwolnienia nakłada on na koła łowieckie nowe obowiązki oraz dyscyplinuje postępowanie zgodnie z dotychczas prowadzoną polityką rachunkowości.

Kryteria selekcji vs zasady dziedziczności 44

Od lat co jakiś czas pojawia się dyskusja dotycząca celowości określania szczegółowych kryteriów oceny osobniczej samców zwierzyny płowej i komisyjnej oceny dokonanego odstrzału. Wpływ środowiska, a zwłaszcza odpowiedniego pokarmu, na jakość poroża jest niepodważalny. Nie pracuje się jednak nad jakością łań ani nad rozpoznaniem struktury wiekowej chmar żeńskich, mimo że samice w połowie przekazują potomstwu materiał genetyczny. Zasady dziedziczenia cech, szczególnie ilościowych, oraz nasze wyobrażenia o prawidłowo prowadzonej pracy hodowlanej w łowisku nie zawsze są ze sobą zgodne.

Jak przetrwać w kontakcie z przyrodą 47

Książka Human Diseases from Wildlife (Choroby ludzi pochodzące od dzikich zwierząt) autorstwa Michaela R. Conovera i Rosanny M. Vail (CRC Press, 2015) to kompleksowe opracowanie na temat zoonoz, czyli chorób odzwierzęcych – infekcji, które mogą być przenoszone ze zwierząt na ludzi. Dzięki przystępnej formie i wplecionym ciekawostkom lektura nie tylko dostarcza pożytecznych informacji, lecz także jest interesująca.

Myksomatoza zajęcy nadchodzi z południa 48

Jak donoszą czescy naukowcy i myśliwi na łamach branżowej prasy – związkowego miesięcznika „Myslivost” oraz niezależnego magazynu „Svět myslivosti” – w sierpniu 2025 r. w pobliżu Znojma na Morawach (południe kraju) odnotowano pierwsze przypadki myksomatozy u padłych zajęcy. Sytuacja była wyjątkowa, ponieważ do niedawna tę wysoce zjadliwą chorobę wirusową kojarzono niemal wyłącznie z królikami domowymi i dzikimi.

Zabiłem psy, mea culpa i pułapka broni myśliwskiej 52

Jeśli łowiectwo ma złą prasę – a w ostatnim czasie trudno temu zaprzeczyć – i powstają nawet materiały pod z góry przyjętą tezę, że polujący to samo zło, to doprawdy już zbytkiem jest dostarczanie sensacyjnych tematów przez samych myśliwych. A niestety zdarzają się i takie przypadki. Na dodatek mrożące krew w żyłach.

Wielka mistyfikacja organizacji ekologicznych 54

W 2018 r. pod wpływem lobbingu organizacji ekologicznych sejm na mocy ustawy zabronił dzieciom i młodzieży do 18. roku życia udziału w polowaniach i wprowadził karę więzienia za łamanie tego zakazu. Tą decyzją ustawodawca odebrał myśliwym gwarantowane Konstytucją RP prawo rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.

Wizerunek łowiectwa w mediach na przestrzeni lat 57

Media mogą wzbudzać w nas przeróżne emocje, a czasami wręcz podświadomie kształtować światopogląd. Są obecnym w naszym życiu narzędziem o dużej mocy przekazu – także w sferze łowieckiej. Analiza przeszło 20 lat, podczas których opublikowano tysiące różnego rodzaju doniesień o polskim łowiectwie, nie jest jedynie pokaźnym zbiorem danych, ale dowodem zmiany społecznego odbioru łowiectwa, niezmiernie ważnego w dzisiejszych czasach.

Relikty epoki lodowcowej na Grenlandii 60

Wiele osób uważa, że w lodowej krainie na dalekiej północy żadna forma życia nie ma szans na przetrwanie. A jednak natura potrafi nas zaskoczyć. Zwierzęta, które zamieszkują te surowe pustkowia, świetnie radzą sobie w ekstremalnych warunkach. Polowania rdzennych mieszkańców Inuitów nie są tu kaprysem, lecz tradycją przekazywaną z pokolenia na pokolenie. To styl życia głęboko zakorzeniony w harmonii z naturą i szacunku do niej.

Na nartach po głuszca 63

Zamknij oczy i wyobraź sobie leśny krajobraz otulony zimową pierzyną, piekące od mrozu policzki oraz świadomość, że jesteś najprawdopodobniej jedynym człowiekiem w promieniu wielu kilometrów. Czujesz tę ciszę? Tylko ty i matka natura. Brzmi prawie nierealnie w dzisiejszym zabieganym świecie. A jednak jest to całkiem prawdziwe – tak właśnie nadal wygląda polowanie na północy Szwecji.

Koziarze – od myśliwych do przewodników 66

Zanim Tatry objęto parkiem narodowym i stały się jedną z największych atrakcji turystycznych w Polsce, były domem koziarzy – górskich myśliwych doskonale znających ten surowy teren, prawa natury i zwyczaje zwierząt. Niemal nikt dziś nie mówi o tym, że u źródeł poznawania Tatr stoją myśliwi, których praca i pasja stanowiły podwaliny późniejszej ochrony tatrzańskiej fauny.

Centrum e-Zdrowia, czyli patologie systemu 70

Temat badań lekarskich i psychologicznych dla posiadaczy pozwoleń na broń omawiałem już na łamach (4/2025) – ale życie dodaje wciąż nowe kwiatki do tej wyjątkowo patologicznej rabatki…

Klops w roladzie pieczony z gruszkami 74

To piękne, smaczne i mało kłopotliwe w wykonaniu danie polecam na liczniejsze spotkania przy stole. Zawsze się udaje, pod warunkiem że naczynie użyte do pieczenia będzie zakryte, a temperatura piekarnika nie przekroczy 175–180°C.

Co ciekawego w sklepach myśliwskich 76

Nowoczesne wzornictwo i uproszczona obsługa lornetki Pulsar Symbion oraz celownika Pulsar Trail 3

Nóż dla myśliwego polskiej marki Za-Pas Kinga Listosz

Zephyr – BHP-owski rodowód w łowisku

Grawerowanie bez granic 80

John Rigby & Co. jest najstarszym działającym brytyjskim producentem broni, ale jeśli ktoś spodziewa się firmy tkwiącej w przeszłości, to może się zdziwić. Młoda kadra, od kierownictwa po zespół utalentowanych rusznikarzy i grawerów, która z szacunkiem podchodzi do znakomitej historii marki Rigby, zdaje sobie sprawę, że przyszłość wymaga odkrywania nowych możliwości. Widać to zwłaszcza w warsztacie grawerskim firmy. Od stworzenia dwóch nowych charakterystycznych ornamentów zwijanych po prezentację niezwykłych, przełomowych prac – grawerzy Rigby nie stoją w miejscu.

Szwedzki stół Aimpointa 84

Bez Szweda jako przewodnika lepiej nie podchodzić – usłyszałem, stojąc przed uginającym się od potraw stołem podczas szwedzkiej wigilii. Ta sama zasada dotyczyła „stołu sprzętowego” w trakcie późniejszego polowania. Firmy Aimpoint, RWS, Sako, Svemko i WeHunt zaserwowały taką dawkę technologii, że łatwo było o zawrót głowy. Na szczęście w bogatej kniei miałem czas i wiele okazji, by dobrze wypróbować zestaw, który trafił w moje ręce.

Nie dać plamy 88

Poluję od blisko 20 lat. W tym czasie wyposażenie – szczególnie optyka i optoelektronika do polowań o zmierzchu – przeszło rewolucję. Oczywiście nadal dostępne i wykorzystywane są klasyczne lornetki oraz lunety optyczne, ale rynek został zalany różnego rodzaju termo- i noktowizją, zarówno obserwacyjną, jak i tą montowaną na broni.

Swarovski Optik w nowej odsłonie 90

Swarovski Optik w tym roku stawia na to, z czego słynie – klasyczne lunety celownicze. Austriacki producent wprowadza nową generację serii Z6i, lekkie „długodystansowce” Z5i+ (głównie na rynek amerykański) oraz udoskonaloną lunetę dS łączącą klasyczny celownik z dalmierzem laserowym i kalkulatorem balistycznym. To pokazuje, że nawet w dobie termowizji i elektroniki warto inwestować w wysokiej jakości sprzęt optyczny.

Jagd & Hund dla myśliwych i producentów 94

W świecie targów myśliwskich wyraźnie przesuwa się środek ciężkości. Producenci chcą dziś rozmawiać bezpośrednio z myśliwymi – nie tylko o produktach, lecz także o ideach i doświadczeniach, które za nimi stoją. Jagd & Hund w Dortmundzie pokazują to najlepiej, jako wydarzenie bliższe świętu środowiska niż chłodnej ekspozycji handlowej.