Fot. Piotr Molęcki/ Kancelaria Sejmu
Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu zmiany Prawa łowieckiego odbyło się 19 listopada 2026 r. Głosowanie nad odrzuceniem lub skierowaniem dokumentu do dalszych prac zaplanowano jednak dopiero na kolejne, 70. posiedzenie sejmu w dniach 1–4 grudnia. Kto będzie za, a kto przeciw?
Reprezentanci klubu parlamentarnego KO, Lewicy, Centrum, PL2050 oraz koła poselskiego Razem opowiedzieli się za dalszymi pracami nad projektem złożonym w ramach inicjatywy obywatelskiej „Uwaga! Polowanie. Zmieńmy prawo łowieckie. Na dobre”. Wnioski o odrzucenie go w całości w pierwszym czytaniu złożyli natomiast posłowie PiS-u, Rozwoju Plus, PSL-u i Konfederacji, a także kół Demokracja Bezpośrednia i Konfederacja Korony Polskiej. Przy założeniu pełnej frekwencji takie deklaracje dają sejmową większość przeciwko projektowi. Szala jest jednak dość wyrównana i może się łatwo przechylić na drugą stronę. O tym czy posłowie zachowają dyscyplinę oraz jak licznie stawią się w sejmie, przekonamy się dopiero w dniu głosowania.
Hejt ze środowisk łowieckich
Projekt nowelizacji uzasadniała pełnomocniczka Komitetu obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej „Uwaga polowanie! Zmieńmy prawo łowieckie. Na dobre”, przewodnicząca Zielonych Magdalena Gałkiewicz. Jak można się było spodziewać, wśród przytoczonych przez nią argumentów za nowelizacją pojawił się ostatni atak w Krakowie. Tym odniesieniem posłużyło się zresztą później również kilka parlamentarzystek przychylnych nowelizacji. Katarzyna Sójka (PiS) zaoponowała. Nie tylko stwierdziła, że przywoływanie zamachu dla wzmocnienia przychylności dla nowelizacji jest niestosowne i przekracza granice przyzwoitości debaty publicznej, ale poprosiła też przedstawicielkę wnioskodawców o wskazanie choć jednego przepisu projektowanej ustawy, który zapobiegłby zamachowi. Sprawca uzyskał pozwolenie na broń kilka miesięcy przed dokonanymi zabójstwami, a badania okresowe miałyby się odbywać co pięć lat. Zdaniem Sójki odwoływanie się do zamachu w Krakowie dowodzi słabości argumentacji uzasadniającej ustawę.
Gałkiewicz do pytania się nie odniosła. Podobnie, jak do kilku innych. W swoim wystąpieniu końcowym, po zapytaniach poselskich wyjawiła natomiast, że osoby tworzące projekt mierzyły się z „wręcz niemożliwą skalą hejtu ze środowisk łowieckich, włącznie z wielokrotnym życzeniem śmierci”. Czy tylko dla redakcji brzmi to znajomo?
Mit 700 metrów
W wypowiedziach parlamentarzystów, którzy opowiadali się za dalszymi pracami nad projektem dało się wyczuć pewną procesową ostrożność. Na przykład zdaniem Ewy Szymanowskiej (Centrum) jest to początek dyskusji o przyszłości polskiego łowiectwa. Ustanowione prawo powinno zarazem uwzględniać realia życia na wsi i zachowywać zdrowy rozsądek. Nawiasem mówiąc, to akurat założenia, które trudno przypisać omawianemu projektowi.
Posłowie regularnie zastrzegali, że proponowane rozwiązania należy dobrze przeanalizować pod kątem skutków, jakie będą wywoływać. Niestety mało w tej debacie pojawiło się odniesień do formalnych opinii złożonych do projektu, które dość dobrze i obszernie identyfikują możliwe ryzyka i niewiadome. Parlamentarzyści koncentrowali się natomiast szczególnie na proponowanym odsunięciu myśliwych o 700 m od budynków. Nie ulega wątpliwości, że może to mieć negatywne reperkusje dla rolnictwa, a na pewno będzie dotkliwe politycznie.
Gałkiewicz uspokajała jednak, że zgodnie z projektem każdy właściciel, użytkownik wieczysty lub posiadacz będzie mógł na piśmie zezwolić na strzelanie w odległości nie mniejszej niż 150 m od swojej nieruchomości. Proste, prawda? Twierdzenie o dwóch trzecich kraju wyłączonych z polowań nazwała mitem stworzonym przez PZŁ. Politykom zaś zarzuciła poddawanie się związkowej narracji. Argumentowała ponadto, że straszenie rolników bankructwem kół należy poprzedzić ujawnieniem ich rzeczywistych wpływów i wypłat. Przychody, mówiła, pochodzą również z zabijania zwierząt, będących dobrem ogólnonarodowym. Dopóki więc PZŁ nie ujawni sprawozdań finansowych, wszelkie zarzuty jakoby projekt prowadził do niewydolności finansowej związku i miał uniemożliwić wypłatę odszkodowań są według pani Gałkiewicz oderwanymi od merytoryki sloganami. Ustawa, co podkreślała w odniesieniu do pojawiających się stwierdzeń, wcale nie likwiduje też PZŁ, kół łowieckich ani legalnych polowań.
Od takiej deklaracji już o krok od wyrażenia przychylności dla myśliwych… Propozycja obywatelska łowiectwa rzeczywiście nie likwiduje. Pewnie z tego powodu w uzasadnieniu nie przewiduje również konsekwencji budżetowych dla przejęcia dzisiejszych zadań PZŁ przez państwo. W rzeczywistości jednak forsowane zmiany w niedługiej perspektywie doprowadzą do likwidacji łowiectwa w obecnej formie, co rzeczowo przedstawił mec. Witold Daniłowicz w trzyczęściowym cyklu artykułów pt. „Nowy projekt »zielonych« – koniec łowiectwa?” zamieszczonych na łamach BŁ.
Nie dla „republiki myśliwskiej”
Padły w sejmowej dyskusji również wypowiedzi barwne oraz mało wybredne. Daria Gosek-Popiołek (Lewica) stwierdziła, że poparcie dla zmian swoimi podpisami pod inicjatywą obywatelską wyraziło ponad 200 tys. osób, które nie chcą żyć w „republice myśliwskiej”. Zwolenników ustawy, którzy nie chcą żyć w kraju, gdzie m.in. „nie wiemy czy możemy bezpiecznie wejść do lasu, czy akurat nie odbywa się w tym czasie jakieś polowanie”, jest jednak jej zdaniem więcej. To, co PZŁ odbiera jako opresję i atak, posłanka Lewicy identyfikuje jako kwestię bezpieczeństwa oraz ochrony przyrody. Ma też nadzieję, że wygra merytoryka, a nie porównywanie do wielowiekowej tradycji. – Pewne tradycje są tradycjami złymi i wiele z tych tradycji się już po prostu przeterminowało. Nie patrzmy w przeszłość, ale patrzmy w przyszłość, której kierunek wskazuje nam ponad 200 tys. obywateli i obywatelek (…) – kwitowała.
Kilkukrotnie podnoszoną kwestię strachu przed polującymi myśliwymi zgrabnie rozwinął Marcin Józefaciuk (niez.), z zawodu nauczyciel. Jak wywodził, gdy zabiera uczniów do lasu, odpowiada za ich bezpieczeństwo. Musi więc wiedzieć, gdzie i kiedy odbywa się polowanie. Dlatego popiera ich publiczny rejestr. Ostrzeżenie, podpowiadał, musi dotrzeć do opiekuna zanim klasa wyruszy na wycieczkę. Dociekał ponadto, jak dyrektor szkoły ma odróżnić edukację przyrodniczą od „pośredniego promowania polowań”, gdy omawiana jest rola odstrzału (projekt nowelizacji zakazuje prowadzenia w publicznych przedszkolach i szkołach podstawowych działalności promującej w sposób bezpośredni lub pośredni wykonywanie polowania). Jego zdaniem mimo wszystko to zagadnienie powinno być elementem rzetelnej edukacji. Józefaciuk jest za dopracowaniem ustawy tak, aby wszyscy mogli podnieść za nią rękę.
Anita Kucharska-Dziedzic (Lewica) szermowała z kole arytmetyką. Argument, że 75% osób w sejmowych konsultacjach publicznych opowiedziało się przeciwko projektowi, należy jej zdaniem przedstawić w wartościach bezwzględnych. To tylko trochę ponad 30 tys. głosów. Pod inicjatywą zebrano ich natomiast 204 tys. i to jest siła! Jarosław Rzepa (PSL) skontrował chwilę później, przytaczając inną dużą liczbę – 134 tys. myśliwych, których też nie należy lekceważyć.
Niezawodna Klaudia Jachira (Zieloni) stwierdziła, że projekt powstał z potrzeby serca milionów (sic!) Polek i Polaków. – Nie możemy być dłużej zakładnikami myśliwych – mówiła. Zaapelowała także, żeby pracami komisji nie kierowała jej przewodnicząca, „myśliwa, pani posłanka Urszula Pasławska”. Na fali licznych odniesień do mechanizmów demokratycznych, które padały ze strony posłów koalicji rządzącej, interesująco wypadła też Elżbieta Burkiewicz (Centrum). Skwitowała, że odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu będzie skandalem – jak się okazuje, nie demokratyczną wolą większości. Katarzyna Piekarska (KO) z otwartymi rękoma zachęcała zaś myśliwych do udziału w debacie sejmowej komisji argumentując, że projekt dostosowuje łowiectwo do współczesności. Zdaniem posłanki zwiększa też bezpieczeństwo samych myśliwych na polowaniu. Żeby nie zostali przez jakiegoś kolegę pomyleni z „łanią czy lochą”.
Rachunek do pokrycia
Wśród głosów drugiej strony, opowiadającej się przeciwko nowelizacji Rafał Romanowski (PiS) wskazywał, że nie jesteśmy w stanie przewidzieć rzeczywistych konsekwencji proponowanych zmian prawnych. Mirosław Maliszewski (PSL) wyliczał, że dokument jest szkodliwy nie tylko dla łowiectwa i rolnictwa, ale też ze względów społecznych. Choćby dlatego, że antagonizuje myśliwych i rolników. Pretensje tych ostatnich, jak mówił, sprowadzają się najczęściej do zbyt niskiego poziomu pozyskania, a nie do zabijania zwierząt w ogóle.
Małgorzata Golińska (PiS) wywodziła, że pod pretekstem zwiększenia bezpieczeństwa wykonywania polowania wdrażane są przepisy, które to bezpieczeństwo zmniejszają. Nośne hasło ochrony przyrody prowadzi do zagrożenia różnorodności biologicznej. Chęć uzdrowienia łowiectwa ogranicza je, a w dalszej perspektywie likwiduje. Pod pretekstem uspołecznienia projekt przyznaje natomiast nowe przywileje organizacjom aktywistycznym, czyli… samym wnioskodawcom. – Chodzi o ideologiczne eksperymenty i stworzenie modelu państwa, w którym odbiera się ludziom narzędzia działania, a zostawia problemy i rachunek. Tyle że zapłacą go rolnicy, leśnicy, obywatele i gospodarka, a nawet przyroda, którą rzekomo autorzy projektu chcą chronić – mówiła. Paweł Sałek (PiS) w odniesieniu do postulatu stworzenia jawnego rejestru polowań całkiem zasadnie pytał z kolei wnioskodawców, jakie przewidzieli mechanizmy bezpieczeństwa związane z już dziś nieodosobnionymi przypadkami dewastacji urządzeń łowieckich?
ReklamaKolejne podejście do badań okresowych
Przy okazji nowelizacji po raz kolejny w tej kadencji pojawia się próba przeforsowania okresowych badań myśliwych. Wygodnym, choć oklepanym uzasadnieniem tego postulatu jest odniesienie do żołnierzy i policjantów, którzy takie badania mają przechodzić. Jego miałkość obnażył Andrzej Zapałowski (Konfederacja). Potwierdził, że przechodzą oni badania okresowe, ale takie same jak choćby nauczyciele. Zwrócił też uwagę, że jednocześnie co roku kilkunastu policjantów, którzy chodzą z bronią po ulicach, popełnia zarazem samobójstwa. Z różnych względów, w tym związanych ze środowiskiem pracy. W latach 2010–2020 takich przypadków miało być 122. Zapałowski wytykał, że zwolennicy prac nad nowelizacją nie wiedzą, o czym mówią.
Podkreślał, że ustawa ignoruje zdanie samorządowców (to zapewne odniesienie do stanowiska Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych przedstawionego podczas debaty poświęconej wpływowi inicjatywy obywatelskiej na bezpieczeństwo żywnościowe kraju – więcej TUTAJ), którzy mają rzeczywisty mandat do reprezentowania głosu społecznego. Koszty ideologicznych postulatów przenosi właśnie na samorządy i społeczeństwo. To zdaniem Zapałowskiego atak na samofinansujący się system zarządzania populacjami dzikich zwierząt.
Jarosław Sachajko (Demokracja Bezpośrednia) akcentował wypadki drogowe, skalę samobójstw i utonięcia jako obszary, nad których poprawą należałoby pracować. Obowiązkowe okresowe badania myśliwych zapchają jego zdaniem system ochrony zdrowia. Również Grzegorz Lorek (PiS) zwracał uwagę na poważniejsze zagadnienia niż łowiectwo, którymi powinien się zajmować parlament. – Gdybyśmy przyjęli wszystkie wasze ustawy, które były już składane w tej kadencji, to po sejmie chodziłyby dziki – żartował. Zakończył wystąpienie pytaniem o to, czy ważniejszy dla posłów koalicji rządzącej jest człowiek czy zwierzę.
Będzie nowela rządowa
W dyskusji zabrał głos minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski (PSL). Zaznaczył, że projekt może przynieść skutki odwrotne do zamierzonych. Generuje także koszty, które nie zostały przez wnioskodawców policzone.
Wystąpiła również minister klimatu i środowiska Paulina Henig-Kloska (Centrum) z co najmniej kilkoma bon motami. W odróżnieniu od swojego kolegi z rządu uznała, że projekt pod względem legislacyjnym nie jest źle napisany, a w wielu obszarach wręcz wart uwagi. Dostrzegła, że „700 m” mogłoby uniemożliwić realizację planów łowieckich, ochronę upraw czy zwalczanie chorób zakaźnych. Od razu jednak błyskotliwie skonstatowała, że wnioskodawcy musieli opierać się na poprawce PiS-u, która wprowadziła tę samą odległość dla lokalizacji wiatraków. A skoro polowania do 700 m od budynków nie są zagrożeniem, to wiatraki też nie…
Henig-Kloska przyznała, że jako minister postuluje przede wszystkim zmiany w zakresie bezpieczeństwa polowań i wzmocnienia praw wszystkich właścicieli nieruchomości do ustanowienia zakazu polowania na swoim terenie. – Musimy zrobić postęp i wprowadzić łowiectwo do XXI w. – stwierdziła. Formalnie z mównicy sejmowej zapowiedziała także nowelizację Prawa łowieckiego szykowaną przez resort. Jednocześnie zaapelowała o dalszą debatę nad projektem obywatelskim.
Możemy być pewni, że przed myśliwymi trudna przedwyborcza przeprawa. Wynik tego starcia poznamy na kolejnym, 70. posiedzeniu sejmu, zaplanowanym na 1–4 grudnia.