11/2026

Cena:

18,00 zł brutto

Kup wersję papierową
Spis treści
Jak wychować dziecko 6

Wychowanie dziecka w bliskości z naturą to jedna z najpiękniejszych rzeczy, jakie możemy mu podarować. Las, łąka, jezioro czy zwykły spacer polną drogą mogą się stać miejscem pierwszych ważnych lekcji o świecie, odpowiedzialności i szacunku do życia. Jeżeli sami jesteśmy miłośnikami przyrody i świadomie podchodzimy do łowiectwa, możemy przekazać dziecku wartości, które będą mu towarzyszyć przez całe życie.

Zakaz polowania z dziećmi pod lupą TK 8

Ustawowy zakaz udziału dzieci w polowaniach od początku wzbudzał sporo emocji. Przeciwnicy łowiectwa uznali go za jedno ze swoich największych zwycięstw. Nie jest bowiem tajemnicą, że wielu myśliwych zainteresowało się łowiectwem już w młodości, gdy towarzyszyli swoim bliskim podczas polowań. Uniemożliwienie rodzicom polowania w towarzystwie dzieci w dalszej perspektywie ograniczy napływ młodych dorosłych do łowiectwa. Dlatego myśliwi od lat krytykują ten przepis i domagają się usunięcia go z ustawy – do tej pory nieskutecznie. Pojawiło się jednak światełko w tunelu.

Czy zakaz udziału dzieci w polowaniu jest konstytucyjny? Rozmowa z Ryszardem Piotrowskim 10
Nowy projekt „zielonych” – koniec łowiectwa? (III) 14

W poprzednich numerach BŁ (9 i 10/2026) przedstawiłem wybrane założenia obywatelskiego projektu nowelizacji prawa łowieckiego „Uwaga! Polowanie. Zmieńmy prawo łowieckie. Na dobre”. W ostatniej części przyglądam się kolejnym propozycjom zmian zmierzającym do ograniczenia polowań.

Dlaczego myśliwi estetyzują śmierć? 16

„Pozyskanie” zamiast zabicia, „farba” zamiast krwi, tusza przykryta gałązkami jedliny, a do tego sygnały myśliwskie i ceremoniał. Zdaniem przeciwników łowiectwa to sposób na odsunięcie od siebie najbardziej dosłownego wymiaru polowania – śmierci zwierzęcia. Czy rzeczywiście tak jest? Zastanówmy się, skąd wzięły się te praktyki i czemu miały służyć, zanim jeszcze pojawiły się współczesne spory o łowiectwo i jego społeczną akceptację.

Myśliwski świat 20

Dobre perspektywy dla skupu dziczyzny Tomasz Tarnawski

Trzecia edycja Pucharu Narodów dla dzikarzy Daniel Gromek

Cztery oblicza łowiectwa w Pułtusku Katarzyna Dudek

Krok do przodu dla małego münsterlandera Giuseppe Secci

Safari i antysafari (I) Cezary Andruszewski

60 lat ogara polskiego w powojennej Polsce Anna Walentynowicz

Kobiety i łowiectwo – XII Konwent Preppers Poland Dominika Socha

Strzyżew – miejsce spotkania z patronem ludzi lasu

Kolba z Czeladzi zostanie znacznie powiększona Paweł Szustkiewicz

Mazowieckie Rogacze w „Grunwaldzie” Czesław Zamajski, Bogdan Pieńkowski

O (nie)znanym pierwszym ekologu 38

Jednym z najpopularniejszych, ale też bardzo lubianych świętych, nawet wśród osób niewierzących, jest św. Franciszek z Asyżu, patron m.in. ekologów (a zatem bywa przedstawiany w opozycji do myśliwych). Przyjrzyjmy się tej postaci, szczególnie że mamy ku temu istotne powody: trwający Rok Świętego Franciszka związany z 800-leciem jego śmierci, niedawna 800. rocznica powstania dzieła, które bodaj najbardziej przyczyniło się do popularności Biedaczyny z Asyżu – kantyku Pochwała stworzenia, a także ustanowienie Medalu św. Franciszka przez Związek Kynologiczny w Polsce.

Trzy punkty podparcia – myśliwy mimo wszystko 42

Szesnaście lat temu Michał Zahajka uległ bardzo poważnemu wypadkowi, w którym – według dokumentacji medycznej – doznał 95-procentowego uszczerbku na zdrowiu. Teoretycznie nie miał szans na przeżycie. Dziś nie tylko żyje, lecz także jest aktywnym myśliwym, mimo że stracił rękę. Oddajemy mu głos, aby opowiedział swoją niezwykłą historię.

Konflikty z dzikimi zwierzętami w miastach 46

Debata o dzikach, sarnach, jeleniach i – coraz częściej – o wilkach oraz niedźwiedziach w miastach i na obrzeżach zabudowy nabiera ostrości. Rośnie liczba zgłoszeń do straży miejskich, pojawiają się wezwania do natychmiastowego odłowu albo odstrzału, ale jednocześnie słychać głosy, by zostawić zwierzęta w spokoju, bo to my, przedstawiciele Homo sapiens, wtargnęliśmy w ich naturalne siedliska.

Największy polski gryzoń niczym Feniks 50

Przełom XIX i XX w. zapisał się w historii przyrody jako czas dramatycznego obniżenia liczebności bobrów europejskich (Castor fiber). Intensywne polowania motywowane trzema głównymi czynnikami – cennym futrem, mięsem oraz kastoreum (wydzieliną cenioną w medycynie i perfumerii) – doprowadziły do niemal całkowitego wytępienia gatunku.

Zasady dokarmiania zwierzyny płowej 52

Dokarmianie zwierzyny płowej może się wydawać prostym zabiegiem hodowlanym. Jeszcze niedawno było stosowane powszechnie, chociaż obecnie jego celowość staje się coraz bardziej dyskusyjna. Aby osiągnąć zamierzony efekt i pomóc zwierzętom, zawsze należy jednak przestrzegać kilku prostych zasad.

Hodowla jeleni, łowy i wielka polityka 54

65 lat temu w Bieszczadach utworzono Ośrodek Hodowli Jelenia Karpackiego. Miał powierzchnię ponad 120 tys. ha i objął zasięgiem prawie wszystkie tamtejsze nadleśnictwa. Z czasem stał się jednak nie tylko miejscem hodowli jeleni, lecz także łowieckim zapleczem dla prominentów i zagranicznych gości.

Antylopy trzcinowe Afryki 58

Nie należą do największych ani najbardziej okazałych antylop Afryki. Nie imponują masą ciała jak elandy, potęgą rogów jak kudu ani siłą bawołów. A jednak każdy, kto choć raz próbował podejść ridboki, wie, że to wyjątkowi przeciwnicy. Ostrożne, doskonale znające swój teren i niemal niewidoczne wśród wysokich trzcin, górskich traw czy nadrzecznych zarośli od pokoleń uczą afrykańskich myśliwych pokory i cierpliwości.

Tropem nazwy kłusownik 62

Dzieje kłusownictwa są równie długie jak historia prawnych ograniczeń polowania. Co ciekawe, choć sam proceder ma wielowiekową historię, słowo kłusownik pojawiło się w polszczyźnie ogólnej stosunkowo późno – najstarsze świadectwa jego obecności w tekstach pochodzą dopiero z XIX w.

Łowiectwo bez selekcji 64

Myśliwy polujący po drugiej stronie Bałtyku nie musi się zastanawiać, czy upatrzony rogacz spełnia określone kryteria. Nie ma zielonych lub czerwonych punktów, ocen prawidłowości odstrzału ani obowiązku pokazywania trofeum. Jest za to znacznie większa swoboda podejmowania decyzji na własnym terenie. Jak działa szwedzki model łowiectwa i czym różni się od naszego?

Ubój w miejscu wypasu – i co z niego wynika 66

Rozwiązanie to jest od wielu lat znane i stosowane w innych krajach europejskich, choćby w Niemczech, ale u nas to jednak nowość: możliwość uboju niektórych gatunków zwierząt w miejscach ich naturalnego wypasu zamiast w rzeźni.

Zalecenie vs. obowiązujące przepisy 70

Czy organ koła łowieckiego może narzucić członkom termin odstrzału byków łownych? To pytanie stało się istotne po tym, jak łowczy pewnego koła, za pełną wiedzą i akceptacją zarządu, rozesłał do myśliwych wiadomość, w której zalecił, aby odstrzał mocnych byków łownych obustronnie koronnych dokonywany był w kulminacyjnej fazie rykowiska. W swoim zaleceniu odwołał się do zasad prawidłowej gospodarki łowieckiej oraz niewielkiej liczby byków łownych w rocznym planie łowieckim.

Hubertowska babka ziemniaczana 72

Myśliwska wersja babki ziemniaczanej, która w Polsce doczekała się rekordowej liczby nazw, idealnie nadaje się na posiłek wieńczący polowanie hubertowskie. Smaczna, syta, prosta i tania. Nie znam nikogo, komu by się przejadła.

Co ciekawego w sklepach myśliwskich 74

Światowa premiera celowników Nocpix Ace 2 w Polsce

Boroskop Lyman Borecam 2.0 Łukasz Dzierżanowski

Buty dla myśliwego – Parcours 3.0 z systemem Anti-Fatigue

O ogarach – podsumowanie 80

Rozmowa z Kasią Cieleń – dianą, miłośniczką polowań z ogarami, przewodniczką psów myśliwskich, która od wielu lat intensywnie poszukuje postrzałków przy pomocy ogarów polskich, hodowcą psów oraz członkinią Komisji Kynologicznej ZO PZŁ we Wrocławiu.

Gończy siedmiogrodzki – zachowanie rasy 82

Historię rasy psów rzadko można oddzielić od świata, który ją stworzył. Szczególnie dobrze widać to w przypadku dawnych ras użytkowych. Gończy siedmiogrodzki nie powstał jako rezultat świadomej koncepcji jednego hodowcy i przez długi czas nie był nawet rasą w dzisiejszym rozumieniu tego słowa.

Chart w koronie 86

18–20 września br. odbył się w Pelplinie Hubertus Ogólnopolski. Jedną z jego ważnych części była Hubertowska Krajowa Wystawa Psów Ras Myśliwskich. Z założenia miała się wyróżniać spośród podobnych imprez z udziałem psów ras myśliwskich – i tak też było w istocie.

Svemko Pure – tłumik w cenie sztucera 90

Najcichsze polowanie zbiorowe, w jakim uczestniczyłem, pozostawiło mnie z pytaniem, czy do osiągnięcia takiego efektu naprawdę potrzebny jest największy Svemko Pure L. Wypróbowałem więc dwa mniejsze modele w poszukiwaniu tłumika, który pozwoli mojej lekkiej Sodii w kalibrze 9,3x74R zachować jej walory – poręczność i elegancję.

Lufa od środka, czyli prawda o czyszczeniu broni 94

Czysta łatka na wyciorze nie zawsze oznacza czystą lufę. Postanowiłem zajrzeć do niej boroskopem i sprawdzić, co naprawdę zostaje w środku po strzelaniu oraz jak bezpiecznie pozbyć się opornych osadów.

Krzyżówka myśliwska Przemysława Gromady 98